Rosnąca inflacja stanowi poważne zagrożenie dla oszczędności milionów Polaków. Wartość pieniędzy trzymanych na kontach bankowych systematycznie spada, zmuszając coraz więcej osób do poszukiwania skutecznych sposobów, jak chronić pieniądze przed inflacją. Obecna sytuacja gospodarcza wymaga przemyślanego podejścia do zarządzania swoimi finansami. Skuteczna ochrona kapitału może przybierać różne formy – od bezpiecznych obligacji skarbowych, przez lokaty bankowe, aż po inwestycje w akcje czy nieruchomości. Każde z tych rozwiązań ma swoje zalety i potencjalne ryzyka, które należy dokładnie przeanalizować. Ten przewodnik przedstawia najważniejsze strategie zabezpieczenia oszczędności, w tym wykorzystanie instrumentów takich jak IKE oraz inne dostępne na polskim rynku opcje inwestycyjne.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Czym jest inflacja i dlaczego jest groźna dla oszczędności?
Definicja inflacji
Inflacja jest fundamentalnym zjawiskiem ekonomicznym, które oznacza powszechny wzrost cen towarów i usług w gospodarce. Ekonomiści wyróżniają cztery podstawowe rodzaje inflacji:
- Inflacja pełzająca: zmiany do 5% rocznie 1
- Inflacja umiarkowana: między 5% a 10% rocznie 1
- Inflacja galopująca: między 10% a 150% rocznie 1
- Hiperinflacja: powyżej 150% w skali roku 1
Wpływ inflacji na siłę nabywczą pieniądza
Siła nabywcza pieniądza jest nierozerwalnie związana ze wskaźnikiem ogólnego poziomu cen 3. Gdy inflacja rośnie, za tę samą kwotę można kupić coraz mniej dóbr i usług. Jest to szczególnie widoczne w sytuacji, gdy wzrost wynagrodzeń nie nadąża za tempem wzrostu cen 4.
Deprecjacja pieniądza przejawia się w różnych aspektach życia codziennego. Wzrost cen energii, transportu i podstawowych produktów prowadzi do systematycznego zwiększania się kosztów życia 5. Co więcej, zmiany te mają charakter procesowy i często rozpoczynają się od wybranych sektorów gospodarki, stopniowo rozprzestrzeniając się na pozostałe obszary 5.
Dlaczego inflacja zagraża oszczędnościom
Inflacja stanowi szczególne zagrożenie dla osób oszczędzających, ponieważ zgromadzony kapitał systematycznie traci na wartości 6. W obecnej sytuacji gospodarczej problem ten jest szczególnie dotkliwy, gdyż oprocentowanie oferowane na lokatach i kontach oszczędnościowych jest niższe od wskaźnika inflacji 7.
Skutki wysokiej inflacji dla oszczędności są wielowymiarowe:
- Zmniejszenie realnej wartości zgromadzonych środków
- Spadek siły nabywczej oszczędności
- Utrata wartości długoterminowych inwestycji 8
Warto zauważyć, że nawet gdy nominalna wartość oszczędności pozostaje bez zmian, ich realna wartość może znacząco spadać. Jest to szczególnie istotne w przypadku długoterminowych planów oszczędnościowych, takich jak programy emerytalne, gdzie siła nabywcza zgromadzonych środków może ulec znacznemu zmniejszeniu w czasie 8.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Lokaty bankowe – czy chronią przed inflacją?
Lokaty bankowe pozostają jednym z najpopularniejszych sposobów lokowania oszczędności w Polsce. W obecnej sytuacji gospodarczej warto przeanalizować, czy rzeczywiście stanowią skuteczną ochronę przed inflacją.
Zalety i wady lokat bankowych
Podstawową zaletą lokat bankowych jest ich bezpieczeństwo. Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewnia ochronę zdeponowanych środków do kwoty 100 000 euro 9. Ta gwarancja sprawia, że lokaty są szczególnie atrakcyjne dla osób o niskiej tolerancji ryzyka.
Kolejnym atutem jest przewidywalność zysków. Stałe oprocentowanie przez cały okres trwania lokaty pozwala dokładnie określić wysokość przyszłych odsetek 9. Dodatkowo, lokaty charakteryzują się wysoką elastycznością – można je zakładać na okresy od kilku dni do kilku lat 9.
Jednak lokaty mają także istotne ograniczenia. Obecnie średnie oprocentowanie lokat rocznych wynosi około 3,5%, a trzymiesięcznych niewiele przekracza 3% 10. W kontekście inflacji na poziomie 4,3% 10, realna wartość zdeponowanych środków systematycznie spada.
Jak wybrać najlepszą lokatę
Przy wyborze lokaty należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów:
- Rzeczywiste oprocentowanie po uwzględnieniu podatku
- Okres trwania lokaty
- Warunki wcześniejszego zerwania umowy
- Możliwość kapitalizacji odsetek
- Dodatkowe wymogi banku
Obecnie najkorzystniejsze oferty można znaleźć wśród lokat promocyjnych. Przykładowo, niektóre banki oferują oprocentowanie nawet do 7,5% przy lokacie półrocznej 10, jednak zazwyczaj wiąże się to z dodatkowymi warunkami, takimi jak założenie konta osobistego.
Kiedy lokaty są opłacalne
Lokaty bankowe stają się opłacalne, gdy ich oprocentowanie przewyższa poziom inflacji po uwzględnieniu podatku Belki. Według ekspertów, aby lokata skutecznie chroniła oszczędności przed inflacją na poziomie 4,3%, jej oprocentowanie powinno wynosić minimum 5,4% 10.
W obecnej sytuacji rynkowej warto rozważyć:
- Zakładanie krótszych lokat (3-6 miesięcy)
- Poszukiwanie ofert promocyjnych
- Rozłożenie środków na kilka lokat o różnych terminach zapadalności
Należy pamiętać, że zerwanie lokaty przed terminem zazwyczaj wiąże się z utratą wypracowanych odsetek 11. Dlatego kluczowe jest dostosowanie okresu lokaty do indywidualnych potrzeb i możliwości finansowych.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Obligacje skarbowe jako sposób na ochronę kapitału
Obligacje skarbowe stanowią jeden z najbezpieczniejszych instrumentów finansowych dostępnych na polskim rynku, oferując skuteczną ochronę kapitału przed inflacją. Są to papiery wartościowe emitowane przez Ministra Finansów reprezentującego Skarb Państwa 12.
Rodzaje obligacji skarbowych
Na rynku dostępnych jest kilka typów obligacji skarbowych, różniących się okresem zapadalności i sposobem naliczania odsetek:
| Typ Obligacji | Okres | Oprocentowanie |
|---|---|---|
| OTS | 3-miesięczne | 3,00% (stałe) 13 |
| ROR | 1-roczne | 5,75% (zmienne) 13 |
| DOR | 2-letnie | 5,90% (zmienne) 13 |
| COI | 4-letnie | 6,30% (indeksowane inflacją) 13 |
| EDO | 10-letnie | 6,55% (indeksowane inflacją) 13 |
Szczególnie interesującą opcją są obligacje indeksowane inflacją, które od drugiego roku oferują oprocentowanie równe wskaźnikowi inflacji powiększonemu o stałą marżę 14. To rozwiązanie skutecznie zabezpiecza oszczędności przed utratą wartości w długim terminie.
Zalety inwestowania w obligacje
Obligacje skarbowe wyróżniają się następującymi zaletami:
- Bezpieczeństwo inwestycji – gwarantowane przez Skarb Państwa, który odpowiada całym swoim majątkiem 12
- Dostępność – można rozpocząć inwestowanie już od 100 złotych 12
- Brak dodatkowych opłat – zero prowizji i ukrytych kosztów 12
- Elastyczność – możliwość przedterminowego wykupu 15
Warto podkreślić, że obligacje oszczędnościowe nie są notowane na giełdzie, co oznacza, że ich cena pozostaje stabilna i nie podlega wahaniom rynkowym 16. Jest to istotna zaleta w porównaniu z innymi instrumentami finansowymi.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie obligacji
Przy wyborze obligacji skarbowych należy rozważyć kilka kluczowych aspektów. Przede wszystkim, inwestor powinien dopasować termin wykupu do swoich planów finansowych. W przypadku przedterminowego wykupu naliczana jest opłata, która wynosi:
- 50 gr za obligację roczną
- 70 gr za obligacje 2-, 3- i 4-letnie
- 2 zł za obligację 10-letnią 12
Istotnym elementem jest również sposób naliczania odsetek. Obligacje stałoprocentowe oferują przewidywalny zysk, podczas gdy te indeksowane inflacją zapewniają lepszą ochronę przed wzrostem cen 14. W obecnej sytuacji gospodarczej szczególnie atrakcyjne wydają się obligacje 4-letnie COI oraz 10-letnie EDO, które łączą w sobie bezpieczeństwo z ochroną przed inflacją 16.
Zakup obligacji można zrealizować przez internet na stronie www.zakup.obligacjeskarbowe.pl lub w oddziałach PKO Banku Polskiego 17. Dodatkowo, istnieje możliwość zakupu obligacji w ramach Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE), co zapewnia dodatkowe korzyści podatkowe 15.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Inwestowanie w akcje i fundusze ETF
W obliczu rosnących wyzwań ekonomicznych, rynek kapitałowy oferuje inwestorom różnorodne możliwości ochrony kapitału przed inflacją. Szczególną uwagę przyciągają fundusze ETF, które obecnie przyciągają aż 70% nowych inwestycji na światowych rynkach 18.
Potencjał zysku z akcji
Inwestowanie w akcje pojedynczych spółek może przynieść znaczące zyski, szczególnie w długim terminie. Statystyki pokazują, że średnio 47% spółek z indeksu S&P500 osiąga wyniki lepsze niż sam indeks 19. To oznacza, że wybierając akcje pojedynczych firm, inwestor ma realną szansę na pokonanie szerokiego rynku.
Kluczowe czynniki wpływające na potencjał wzrostu akcji to:
- Innowacyjność i pozycja rynkowa spółki
- Stabilność finansowa przedsiębiorstwa
- Perspektywy rozwoju branży
- Ogólna kondycja gospodarki
ETF-y jako alternatywa dla akcji pojedynczych spółek
Fundusze ETF stanowią atrakcyjną alternatywę dla bezpośrednich inwestycji w akcje. Na rynku występują dwa główne rodzaje funduszy ETF:
| Typ ETF | Charakterystyka | Poziom ryzyka |
|---|---|---|
| Fizyczne | Bezpośrednie inwestycje w aktywa bazowe | Niższy 20 |
| Syntetyczne | Wykorzystanie instrumentów pochodnych | Wyższy 20 |
Główne zalety funduszy ETF:
- Niższe koszty zarządzania w porównaniu z tradycyjnymi funduszami
- Szeroka dywersyfikacja portfela
- Wysoka płynność i łatwość handlu
- Transparentność składu portfela 21
Ryzyko związane z inwestowaniem w akcje
Inwestowanie w akcje i ETF-y wiąże się z różnymi rodzajami ryzyka. Najważniejsze z nich to:
- Ryzyko rynkowe – ogólne wahania cen na giełdzie mogą wpływać na wartość inwestycji 20
- Ryzyko koncentracji – zbyt duża ekspozycja na pojedynczy sektor lub region 20
- Ryzyko płynności – szczególnie istotne w przypadku mniejszych spółek lub specjalistycznych ETF-ów 21
- Ryzyko inflacji – może prowadzić do spadku realnej wartości inwestycji 22
W przypadku ETF-ów indeksowych, wzrost ryzyka o 1% na rynku obligacji może prowadzić do wyprzedaży aż 8% aktywów, podczas gdy w przypadku akcji skutkuje to wyprzedażą 1,6% portfela 18.
Badania pokazują również, że rosnący udział ETF-ów w rynku może prowadzić do zwiększonej zmienności cen, szczególnie w okresach dekoniunktury 18. Obecnie łączna wartość inwestycji w polskie spółki poprzez ETF-y sięga 1,7 mld dolarów 18, co stanowi znaczący czynnik wpływający na zachowanie lokalnego rynku.
Strategie minimalizacji ryzyka:
- Dywersyfikacja portfela między różne klasy aktywów
- Unikanie syntetycznych ETF-ów na rzecz fizycznych
- Długoterminowy horyzont inwestycyjny
- Regularne monitorowanie składu portfela 20
Warto zauważyć, że fundusze ETF, które pierwotnie miały jedynie odzwierciedlać średnią rynkową, w coraz większym stopniu same kształtują wyceny spółek 18. Jest to szczególnie widoczne na mniejszych rynkach, gdzie wpływ globalnych ETF-ów na lokalne spółki systematycznie rośnie.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Nieruchomości i złoto – tradycyjne sposoby ochrony kapitału
Tradycyjne metody ochrony kapitału przed inflacją zyskują na znaczeniu w okresach niepewności gospodarczej. Nieruchomości i złoto, uznawane za bezpieczne przystanie inwestycyjne, przyciągają uwagę inwestorów poszukujących stabilności i długoterminowej ochrony wartości pieniądza.
Zalety inwestowania w nieruchomości
Inwestycje w nieruchomości wykazują znaczącą odporność na inflację, co potwierdza dynamika wzrostu cen w Polsce 23. W przeciwieństwie do gotówki, która traci na wartości, nieruchomości mają tendencję do systematycznego wzrostu wartości w długim terminie 23.
Kluczowe korzyści z inwestowania w nieruchomości:
- Możliwość generowania regularnego dochodu z wynajmu
- Dostosowywanie stawek czynszu do poziomu inflacji
- Potencjał wzrostu wartości w długim okresie
- Zabezpieczenie kredytowe
Szczególnie atrakcyjne są inwestycje w nieruchomości w rozwijających się lokalizacjach. Przykładowo, apartamenty nad morzem oferują nie tylko wysokie stopy zwrotu z inwestycji, ale również możliwość całorocznego wynajmu 23. Badania pokazują, że w okresach wysokiej inflacji ceny nieruchomości zazwyczaj rosną szybciej niż ogólny poziom cen 24.
Złoto jako zabezpieczenie przed inflacją
Złoto od wieków pełni rolę bezpiecznej przystani w czasach niepewności gospodarczej. W okresie pandemii COVID-19 oraz po inwazji Rosji na Ukrainę zaobserwowano znaczący wzrost zainteresowania tym kruszcem 25.
Charakterystyka złota jako inwestycji:
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Podaż | Ograniczona i stabilna 25 |
| Płynność | Wysoka, łatwość sprzedaży 25 |
| Uniwersalność | Rozpoznawalne globalnie 25 |
| Niezależność | Brak wpływu polityki monetarnej 25 |
Złoto wykazuje szczególną skuteczność w ochronie majątku w perspektywie długoterminowej. W ostatnich dwóch dekadach cena złota systematycznie rosła, zmniejszając skutki spadku siły nabywczej pieniądza fiducjarnego 25. Warto jednak zauważyć, że w krótkim okresie cena złota może podlegać znacznym wahaniom 25.
Wady inwestycji w nieruchomości i złoto
Pomimo niewątpliwych zalet, obie formy inwestycji mają swoje ograniczenia. W przypadku nieruchomości główne wady to:
- Wysokie koszty wejścia i utrzymania
- Ograniczona płynność
- Ryzyko związane z lokalizacją
- Koszty zarządzania i remontów 23
W przypadku złota kluczowe wyzwania obejmują:
- Bezpieczeństwo fizyczne:
- Konieczność bezpiecznego przechowywania
- Ryzyko kradzieży
- Koszty sejfów lub skrytek bankowych 26
- Aspekty ekonomiczne:
- Brak regularnego dochodu (np. w formie dywidendy)
- Zmienność cen w krótkim okresie
- Koszty przechowywania i ubezpieczenia 26
Porównując obie formy inwestycji, należy zwrócić uwagę na ich odmienne charakterystyki:
| Aspekt | Nieruchomości | Złoto |
|---|---|---|
| Płynność | Ograniczona 27 | Wysoka 27 |
| Koszty transakcyjne | Wysokie 27 | Niskie 27 |
| Możliwość generowania dochodu | Tak (wynajem) 27 | Nie 27 |
| Uniwersalność wartości | Lokalna 27 | Globalna 27 |
Eksperci zalecają dywersyfikację portfela inwestycyjnego poprzez włączenie zarówno nieruchomości, jak i złota 28. Taka strategia pozwala na lepszą ochronę kapitału przed inflacją oraz minimalizację ryzyka związanego z pojedynczą klasą aktywów.
W kontekście wysokiej inflacji warto zauważyć, że nieruchomości mogą tracić swoją skuteczność jako zabezpieczenie przy bardzo wysokich poziomach inflacji (kilkadziesiąt procent rocznie) 28. Z kolei złoto historycznie sprawdzało się lepiej w okresach skrajnej niestabilności gospodarczej i politycznej 25.
Praktyczne aspekty inwestowania:
- Nieruchomości wymagają aktywnego zarządzania i monitorowania rynku
- Złoto wymaga przemyślanej strategii przechowywania i zabezpieczenia
- Obie formy inwestycji powinny być traktowane jako długoterminowe
Warto podkreślić, że skuteczność obu form inwestycji w ochronie przed inflacją zależy w dużej mierze od horyzontu czasowego i sytuacji rynkowej. W przypadku nieruchomości kluczowa jest lokalizacja i potencjał rozwoju danego obszaru 23, podczas gdy dla złota istotne są globalne czynniki geopolityczne i ekonomiczne 25.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: Wnioski
Skuteczna ochrona oszczędności przed inflacją wymaga przemyślanego podejścia i wykorzystania różnorodnych instrumentów finansowych. Bezpieczne obligacje skarbowe, szczególnie te indeksowane inflacją, zapewniają stabilną ochronę kapitału, podczas gdy akcje i ETF-y oferują potencjał wyższych zysków przy zwiększonym ryzyku. Nieruchomości i złoto, mimo wyższych kosztów wejścia, sprawdzają się jako długoterminowe zabezpieczenie wartości pieniądza, szczególnie w okresach gospodarczej niepewności.
Kluczem do skutecznej ochrony kapitału jest odpowiednia dywersyfikacja portfela inwestycyjnego i dostosowanie strategii do indywidualnych potrzeb oraz możliwości finansowych. Świadome zarządzanie oszczędnościami wymaga regularnej analizy sytuacji rynkowej i gotowości do modyfikacji przyjętej strategii. Systematyczne odkładanie nawet niewielkich kwot, połączone z mądrym wyborem instrumentów finansowych, pozwala skutecznie chronić wartość zgromadzonych środków w długim okresie.
Jak chronić pieniądze przed inflacją: FAQ
Czym jest inflacja i dlaczego stanowi zagrożenie dla oszczędności?
Inflacja to proces wzrostu cen, który obniża siłę nabywczą pieniędzy. Wysoka inflacja sprawia, że nasze oszczędności tracą realną wartość, co może prowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej, zwłaszcza gdy oprocentowanie oszczędności jest niższe niż wskaźnik inflacji.
Jakie są najpopularniejsze sposoby ochrony oszczędności przed inflacją?
Popularne metody to inwestowanie w obligacje skarbowe indeksowane inflacją, lokaty bankowe, nieruchomości, złoto oraz fundusze ETF. Każda z tych opcji ma swoje zalety i ryzyka, które warto rozważyć przed podjęciem decyzji.
Czy lokaty bankowe są skutecznym sposobem ochrony przed inflacją?
Lokaty bankowe są bezpiecznym sposobem oszczędzania, jednak przy obecnych niskich stopach procentowych ich realna wartość może spadać. Skuteczność ochrony zależy od poziomu inflacji oraz oprocentowania lokaty.
Jak działają obligacje skarbowe indeksowane inflacją?
Obligacje indeksowane inflacją oferują oprocentowanie, które zmienia się w zależności od wskaźnika inflacji, co pomaga chronić kapitał przed spadkiem wartości realnej w długim okresie.
Dlaczego nieruchomości są uważane za dobre zabezpieczenie przed inflacją?
Nieruchomości mają tendencję do wzrostu wartości w okresach inflacji. Dodatkowo, przy wynajmie, możliwe jest dostosowanie stawek czynszowych do inflacji, co zapewnia stały dochód.
Czy złoto jest bezpieczną formą inwestycji przy rosnącej inflacji?
Złoto od wieków pełni rolę zabezpieczenia przed inflacją, szczególnie w czasach niepewności gospodarczej. Jest cenione za stabilność i wartość na przestrzeni lat, choć jego cena może podlegać wahaniom.
Jakie są zalety i wady inwestowania w fundusze ETF?
Fundusze ETF oferują szeroką dywersyfikację i niski koszt wejścia, co pozwala na ochronę oszczędności przed inflacją. Warto jednak pamiętać, że fundusze ETF są narażone na wahania rynkowe.
Jakie ryzyko wiąże się z inwestowaniem w akcje w czasach inflacji?
Inwestowanie w akcje może przynieść wysokie zyski, ale wiąże się także z ryzykiem rynkowym, które jest większe w czasach wysokiej inflacji. Akcje mogą tracić wartość w krótkim okresie, ale w długim mogą przynieść ochronę kapitału.
W jaki sposób dywersyfikacja portfela inwestycyjnego pomaga chronić przed inflacją?
Dywersyfikacja, czyli rozłożenie oszczędności na różne klasy aktywów (obligacje, nieruchomości, złoto, akcje), zmniejsza ryzyko związane z inflacją i pozwala lepiej zabezpieczyć kapitał w różnych warunkach gospodarczych.
Jakie są najczęstsze błędy popełniane przez osoby chcące chronić swoje oszczędności przed inflacją?
Do typowych błędów należy brak dywersyfikacji, inwestowanie wyłącznie w niskooprocentowane lokaty bankowe oraz brak analizy ryzyka. Ważne jest dostosowanie strategii do zmieniającej się sytuacji ekonomicznej.
Zapraszamy do odwiedzenia strony projektu Bakcyl, który wspiera edukację finansową młodzieży: Bakcyl WIB. Dowiedz się więcej o zarządzaniu finansami i inwestowaniu.
Zachęcamy również do pozostawienia komentarza – podziel się swoimi doświadczeniami i strategiami ochrony oszczędności przed inflacją! Śledź nas na Facebooku, by być na bieżąco: EdukacjaFinansowa.org na Facebooku.
Jeśli interesują Cię inne tematy z zakresu inwestowania, sprawdź nasz artykuł: Najczęstsze błędy początkujących inwestorów.
Źródła:
[1] – https://businessinsider.com.pl/poradnik-finansowy/oszczedzanie/co-to-jest-inflacja-jak-wyglada-proces-inflacji/907fewq
[2] – https://erif.pl/poradnik-konsumenta/co-wplywa-na-wartosc-pieniadza-inflacja-i-deflacja-co-to-takiego/
[3] – https://internetowykantor.pl/aktualnosci/2023/06/21/sila-nabywcza-pieniadza/
[4] – https://direct.money.pl/artykuly/porady/sila-nabywcza-pieniadza-od-czego-zalezy
[5] – https://www.payback.pl/ekstra/finanse/inflacja
[6] – https://www.bankier.pl/smart/inflacja-jak-inflacja-w-polsce-wplywa-na-twoj-portfel
[7] – https://www.sii.org.pl/14669/edukacja/abc-inwestora/oszczednosci-a-inflacja-jak-chronic-oszczednosci.html
[8] – https://www.eiopa.europa.eu/document/download/fb8310de-bcf4-410d-b9b1-f04b40b25a03_pl?filename=inflation-factsheet_PL.pdf
[9] – https://twojpodatek.pl/zalety-i-wady-lokat-bankowych/
[10] – https://forsal.pl/finanse/finanse-osobiste/artykuly/9613354,koniec-zarobku-z-lokat-to-efekt-powrotu-wysokiej-inflacji-ile-powinn.html
[11] – https://www.bankier.pl/smart/co-to-jest-lokata-bankowa-jak-wybrac-najlepsza-lokate-bankowa
[12] – https://www.obligacjeskarbowe.pl/
[13] – https://www.obligacjeskarbowe.pl/oferta/
[14] – https://marciniwuc.com/obligacje-skarbowe/
[15] – https://subiektywnieofinansach.pl/obligacje-skarbu-panstwa-jakie-jest-ryzyko-jakie-sa-pulapki/
[16] – https://www.bankier.pl/smart/zakup-obligacji-skarbowych
[17] – https://www.obligacjeskarbowe.pl/faq/
[18] – https://subiektywnieofinansach.pl/klopoty-pasywnego-inwestowania-poprzez-etf/
[19] – https://dnarynkow.pl/inwestowanie-w-etf-wcale-nie-musi-byc-lepsze-niz-w-pojedyncze-akcje/
[20] – https://www.vaneck.com/pl/pl/ryzyka-etf/
[21] – https://www.fondee.pl/blog/co-to-sa-etf
[22] – https://etf.com.pl/informacje/ryzyko-etf/ryzyko-uczestnictwa-w-funduszu-etf/
[23] – https://klimatybaltyku.pl/inflacja-i-inwestowanie-w-nieruchomosci-czy-to-sie-oplaca/
[24] – https://marvipol.pl/wpisy-blogowe/w-co-inwestowac-w-czasie-inflacji/
[25] – https://stonexbullion.com/pl/blog/jak-zloto-chroni-przed-inflacja/
[26] – https://mennica.apart.pl/bankwiedzy/wady-i-zalety-inwestowania-w-zloto
[27] – https://powiernik.net/inwestycja-w-zloto-czy-w-nieruchomosci/
[28] – https://subiektywnieofinansach.pl/zloto-czy-nieruchomosci/